Bakit Nalulugi ang Negosyo? Mga Dahilan at Paano Maiwasan

Ayon sa DTI 2022 MSME Statistics, umaabot sa 99.59% ng lahat ng rehistradong negosyo sa Pilipinas ang mga micro, small, at medium enterprises, at sila ang bumubuo ng humigit-kumulang 65% ng kabuuang trabaho sa bansa. Napakalaki ng papel ng maliliit na negosyante sa ekonomiya. Sa kabila ng bilang na iyan, hindi lahat ng nagbubukas ng tindahan o online shop ay nananatiling bukas pagkalipas ng ilang taon.

Bakit nalulugi ang negosyo, kahit mukhang maganda ang ideya at masipag naman ang may-ari? Madalas, hindi iisang dahilan ang sanhi nito. Sunod-sunod na maliliit na pagkakamali sa pera, presyo, at pamamahala ang unti-unting kumakain sa puhunan hanggang sa wala nang matira. Sa gabay na ito, tatalakayin natin ang mga pinakakaraniwang dahilan ng pagkalugi, ang mga senyales na dapat bantayan, at ang mga konkretong hakbang para maiwasan ang pagsasara.

Ano ang Ibig Sabihin Kapag Nalulugi ang Negosyo?

Nalulugi ang isang negosyo kapag mas malaki ang lumalabas na pera kaysa sa pumapasok sa loob ng isang takdang panahon. Simple ang konsepto, pero madaling hindi mapansin sa totoong buhay. Maraming may-ari ang tumitingin lamang sa laki ng benta, hindi sa natitirang kita matapos bawasin ang lahat ng gastos.

May dalawang uri ng problema na dapat paghiwalayin. Ang una ay pagkalugi sa papel, kung saan negatibo ang kita matapos ang lahat ng gastos kahit may pumapasok pang pera. Ang pangalawa ay problema sa cash flow, kung saan kumikita ka naman teoretikal, pero kulang ang pisikal na pera para magbayad ng upa, sahod, o paninda sa takdang araw. Ayon sa Wikipedia, ang cash flow ang aktwal na galaw ng pera papasok at palabas ng negosyo, at ito ang madalas na unang humihina bago pa man magpakita ng problema ang kabuuang tubo.

Mahalagang maintindihan ang pagkakaiba dahil iba ang lunas sa bawat isa. Kung problema sa cash flow, baka kailangan lang ayusin ang timing ng koleksyon at pagbabayad. Kung tunay na pagkalugi naman, kailangang baguhin ang presyo, bawasan ang gastos, o palakihin ang benta. Para sa mas malawak na pananaw sa pagpaplano, makatutulong ang aming pangunahing gabay sa diskarteng negosyo para sa maliliit na negosyante.

Gaano Kadalas Nalulugi at Sumasara ang mga Negosyo?

Karaniwan ang pagsasara ng negosyo, hindi lang ito sa Pilipinas nangyayari. Ayon sa datos ng U.S. Bureau of Labor Statistics (Business Employment Dynamics), humigit-kumulang 20% ng mga bagong negosyo ang sumasara sa loob ng unang dalawang taon, halos kalahati sa loob ng limang taon, at mga 65% sa loob ng sampung taon. Bagaman datos ito ng ibang bansa, ipinapakita nito ang pangkalahatang padron: ang unang tatlo hanggang limang taon ang pinakadelikadong yugto para sa sinumang nagsisimula.

Sa konteksto ng Pilipinas, isa sa pinakamalaking hadlang ang access sa pondo. Ipinapakita ng World Bank Enterprise Surveys na ang access to finance ay kabilang sa mga nangungunang reklamo ng maliliit na kompanya sa bansa. Kasabay nito, ayon sa BSP Financial Inclusion Survey, mahigit kalahati lamang ng mga Pilipinong nasa hustong gulang ang may pormal na account, kaya maraming negosyante ang umaasa sa impormal na utang na may mataas na interes. Tinatalakay rin ng ADB Asia SME Monitor ang malaking puwang sa pinansyal na suporta para sa maliliit na negosyo sa rehiyon.

Mga Pangunahing Dahilan Kung Bakit Nalulugi ang Negosyo

Bago natin talakayin nang isa-isa, narito ang pinakamadalas na sanhi ng pagkalugi na nakikita sa maliliit na negosyo sa Pilipinas:

• Kulang na puhunan o maagang pagkaubos ng working capital
• Maling pamamahala ng cash flow at paghahalo ng pera ng negosyo sa personal na gastos
• Maling pag-compute ng presyo, kaya masyadong mababa ang margin
• Kawalan ng market research at maling pagpili ng lokasyon
• Sobrang kompetisyon at kawalan ng kaibahan sa katabing tindahan
• Mahinang pamamahala ng paninda, sobrang stock, o palaging kapos
• Hindi pagbabayad ng buwis at hindi pagpaparehistro nang maayos
• Kawalan ng pag-angkop sa digital at online na pamilihan

Pansinin na halos lahat ng ito ay konektado sa pera at sa desisyon, hindi sa swerte. Iyan ang magandang balita: dahil desisyon ang ugat, puwede itong baguhin at pigilan. Tingnan natin ang pinakamabigat na mga dahilan.

Kakulangan sa Pera at Maling Pamamahala ng Cash Flow

Ang pinakakaraniwang dahilan ng pagkalugi ay kakulangan sa pera, hindi dahil walang benta, kundi dahil naubos ang puhunan bago pa man tumayo nang maayos ang negosyo. Maraming nagsisimula na sapat lang ang pera para sa paninda, pero walang reserba para sa upa, sahod, at gastos sa unang tatlo hanggang anim na buwan na mabagal pa ang takbo.

Madalas ding pinaghahalo ng may-ari ang pera ng negosyo at ang sarili niyang pera. Kapag kinuha ang kita araw-araw para sa personal na gastusin, walang naiipong pondo para sa muling pagbili ng paninda. Unti-unting lumiliit ang stock, bumababa ang benta, at mabilis na pumapasok sa siklo ng pagkalugi. Para malinaw kung gaano talaga karaming pera ang kailangan bago magbukas, basahin ang aming gabay kung magkano ang puhunan sa negosyo at paano i-compute ang capital.

May problema rin sa timing. Kung nagpapautang ka sa suki pero kailangan mong bayaran agad ang supplier, puwede kang maubusan ng pisikal na pera kahit kumikita ka sa papel. Itala ang pumapasok at lumalabas na pera linggo-linggo. Hangga’t hindi mo nakikita ang totoong larawan ng cash flow, mahihirapan kang mahuli ang problema habang maaga pa.

Maling Pag-compute ng Presyo at Tunay na Gastos

Maraming negosyo ang nalulugi dahil mali ang pagpepresyo. Tinitingnan lang ang presyo ng katunggali, hindi ang sariling gastos. Kapag hindi kasama sa kalkulasyon ang upa, kuryente, sahod, at nasasayang na paninda, posibleng nagbebenta ka pala nang lugi sa bawat piraso na ibinebenta mo.

Narito ang isang halimbawang buwanang larawan ng isang maliit na tindahan para ipakita kung paano maaaring lugi kahit mukhang malaki ang benta. Halimbawa lamang ito at hindi aktwal na datos:

Sa halimbawa, mukhang malaki ang benta na 60,000, pero negatibo ang resulta dahil masyadong manipis ang margin at malaki ang gastos. Solusyon dito ang pagtaas ng presyo nang kaunti, pagbawas ng gastos, o pagdagdag ng mga produktong mas mataas ang tubo. Mahalagang i-compute ang break-even, ang antas ng benta kung saan pantay ang kita at gastos, bago pa man tumakbo ang negosyo.

Kawalan ng Market Research at Maling Lokasyon

Hindi lahat ng magandang produkto ay may sapat na pamilihan sa lugar kung saan ito ibinebenta. Maraming negosyo ang nagbubukas dahil sikat ang produkto sa ibang lugar, pero hindi nila sinuri kung kailangan ba ito ng mga tao sa kanilang lugar. Kapag walang sapat na demand, kahit anong sipag ay hindi sapat.

Mali rin ang lokasyon na isa sa mga tahimik na pumapatay ng negosyo. Mababa ang dalas ng dumaraan, mahirap puntahan, o walang paradahan, lahat ng ito ay nagpapababa ng benta. Kung pipili ng ideyang may patunay nang demand sa Pilipinas, makatutulong ang listahang ito ng negosyong patok na maliit ang puhunan upang piliin ang tamang merkado mula sa simula.

Bago magbukas, magtanong sa magiging customer, obserbahan ang katunggali, at subukan muna sa maliit na sukat. Mas mura ang magkamali habang maliit pa ang puhunan kaysa malaman ang aral matapos maubos ang lahat. Ang masusing market research ang pinakamurang seguro laban sa pagkalugi.

Mga Pagkakamali sa Operasyon, Tauhan, at Digital

Pagkatapos ng pera at presyo, sumusunod ang mga problema sa pang-araw-araw na operasyon. Kasama rito ang sobrang stock na nabubulok o nasasayang, paulit-ulit na kapos sa paninda na nagpapaalis ng customer, at kawalan ng maayos na talaan. Kapag wala kang record, hindi mo alam kung ano ang kumikita at ano ang lugi.

Mahalaga rin ang tamang pamamahala ng tao. Ang hindi mahusay na serbisyo, magulong iskedyul, at kawalan ng tiwala sa empleyado ay nagpapataas ng gastos at nagpapababa ng benta. Hindi rin dapat kalimutan ang legal na bahagi. Ang hindi maayos na pagpaparehistro at hindi pagbabayad ng buwis ay nauuwi sa multa at problema, kaya basahin ang aming gabay sa pagpaparehistro ng negosyo sa DTI at BIR upang maiwasan ang biglaang gastos sa hinaharap.

Panghuli, marami ang nalulugi dahil hindi sila nakaangkop sa digital. Lumipat na sa online ang malaking bahagi ng mamimili, ngunit may mga tindahang umaasa pa rin sa walk-in lamang. Para malaman kung aling daan ang mas akma sa iyong produkto, suriin ang paghahambing na ito ng online negosyo kontra fisikal na tindahan bago ka mamuhunan ng malaki sa isang format lamang.

Paano Maiwasan ang Pagkalugi ng Negosyo

Ang pinakamabuting depensa laban sa pagkalugi ay maagang pagpaplano at disiplina sa pera. Hindi mo kailangang maging eksperto sa accounting, pero kailangan mong sundin ang ilang pangunahing gawi na napatunayan nang epektibo sa maliliit na negosyo.

• Maglaan ng reserbang pondo na sapat para sa tatlo hanggang anim na buwang gastos bago magbukas.
• Ihiwalay ang pera ng negosyo sa personal na pera, at magbigay ng sariling sahod sa sarili.
• Itala araw-araw ang pumapasok at lumalabas na pera, kahit sa simpleng notebook o spreadsheet lamang.
• I-compute ang break-even at tiyaking may sapat na margin ang bawat produkto.
• Magsimula sa maliit, subukan ang merkado, at saka palakihin kapag may patunay na ng demand.
• Suriin ang benta at gastos buwan-buwan, hindi taon-taon, para maagang mahuli ang problema.

Kung baguhan ka pa lamang at gusto mong matuto ng tamang pundasyon, makatutulong ang aming gabay kung paano magsimula ng negosyo para sa baguhan. Kapag matatag na ang negosyo at handa nang lumaki, gabay naman ang aming artikulo sa paano palaguin ang negosyo mula startup hanggang pag-expand upang hindi madapa sa mas malaking sukat.

Mga Senyales na Palugi Na ang Iyong Negosyo

Bihirang biglaan ang pagkalugi. May mga maagang babala na kung mababantayan ay maaaring iligtas pa ang negosyo. Bantayan ang mga sumusunod na senyales:

• Palagi kang nangungutang para lang mabayaran ang upa, sahod, o supplier.
• Lumiliit ang stock dahil walang pondo para muling magpasok ng paninda.
• Bumababa ang benta nang sunod-sunod na buwan nang walang malinaw na dahilan.
• Hindi mo alam kung kumikita ka ba talaga dahil walang maayos na record.
• Ginagamit mo na ang personal na ipon o credit card para itustos ang negosyo.

Kapag nakikita mo ang dalawa o higit pa sa mga ito, oras na para huminto at suriin ang mga numero. Mas mabuting harapin ang problema habang maliit pa kaysa hintaying lumaki ito. Para sa mga napatunayang taktika na puwede mong gamitin agad, tingnan ang aming koleksyon ng diskarte sa negosyo na gumagana sa Pilipinas.

Mga Madalas na Tanong (FAQ)

Ilang taon bago kumita ang isang bagong negosyo?

Nag-iiba ito depende sa uri ng negosyo, pero karaniwang umaabot ng anim na buwan hanggang dalawang taon bago tuluyang kumita ang isang maliit na negosyo. Sa unang mga buwan, malimit na pumapasok pa lang sa balanse ang puhunan at gastos. Ito ang dahilan kung bakit mahalaga ang reserbang pondo na sapat sa tatlo hanggang anim na buwang gastos. Ayon sa datos ng U.S. Bureau of Labor Statistics, ang unang dalawang taon ang pinakadelikadong yugto, kaya inaasahan ang mabagal na simula at hindi ito dapat ipagkamali agad na pagkabigo basta may patuloy na paglago.

Pera ba talaga ang pangunahing dahilan ng pagkalugi?

Kadalasan, oo, pero hindi laging dahil sa kakulangan ng benta. Mas madalas, ang ugat ay mahinang pamamahala ng cash flow, paghahalo ng personal at negosyong pera, at maling pagpepresyo na nagbubunga ng manipis na margin. Ipinapakita ng World Bank Enterprise Surveys na ang access sa pondo ay isa sa nangungunang hadlang ng maliliit na kompanya sa Pilipinas. Kaya kahit may benta, posibleng maubos pa rin ang pisikal na pera kung mali ang timing ng koleksyon at pagbabayad. Ang disiplina sa pera ang madalas na nagliligtas sa negosyo, hindi lang ang dami ng customer.

Paano ko malalaman kung lugi na ang tindahan ko?

Simulan sa pagtatala ng lahat ng pumapasok at lumalabas na pera sa loob ng isang buwan. Idagdag ang halaga ng paninda, upa, kuryente, tubig, sahod, at iba pang gastos, pagkatapos ihambing sa kabuuang benta. Kung mas malaki ang gastos kaysa benta, lugi ka. Bantayan din ang mga senyales gaya ng paulit-ulit na pangungutang para mabayaran ang araw-araw na gastusin at lumiliit na stock. Hangga’t walang maayos na record, mahihirapan kang masagot ang tanong na ito, kaya ang simpleng bookkeeping ang unang hakbang sa paghahanap ng katotohanan tungkol sa iyong negosyo.

Dapat ba akong mangutang para iligtas ang naluluging negosyo?

Hindi ito laging tamang solusyon. Kung ang ugat ng problema ay maling presyo o sobrang gastos, ang pangungutang ay nagpapalaki lamang ng problema dahil dadagdag ang bayarin sa interes. Bago mangutang, alamin muna kung bakit nalulugi at ayusin ang ugat. Ayon sa BSP Financial Inclusion Survey, marami ang umaasa sa impormal na utang na may napakataas na interes, at ito ang madalas na nagtutulak sa mas mabilis na pagsasara. Mangutang lamang kung malinaw na pampalago ang gamit nito, halimbawa para sa karagdagang paninda na may patunay nang demand, hindi para lang ipantapal sa lumalalang lugi.

Mas madali bang kumita sa online o sa fisikal na tindahan?

Walang iisang sagot dahil nakadepende ito sa produkto at sa iyong customer. Mas mababa ang panimulang gastos ng online dahil walang upa sa puwesto, ngunit mas mataas naman ang gastos sa advertising at shipping. Sa fisikal na tindahan, mas madali ang tiwala ng suki pero mas mabigat ang upa at operasyon. Ang madalas na nagtagumpay ngayon ay yaong pinagsasama ang dalawa. Para sa detalyadong paghahambing ng gastos at kita ng bawat format, basahin ang aming artikulong online negosyo kontra fisikal na tindahan upang piliin ang akma sa iyong puhunan at merkado.

Kailan dapat isara ang isang naluluging negosyo?

Isaalang-alang ang pagsasara kapag, matapos ayusin ang presyo, gastos, at operasyon, patuloy pa ring lugi nang ilang buwan at wala nang reserbang pondo. Mahalagang itigil ang patuloy na paglubog bago maubos ang lahat ng ipon o malubog sa utang. Hindi kahihiyan ang pagsasara, isa itong matalinong desisyon kung ang ibig sabihin ay maililigtas mo ang natitirang puhunan para sa susunod na pagkakataon. Suriin ang mga numero nang malamig ang ulo, kumonsulta sa eksperto kung kinakailangan, at huwag ipagpatuloy nang basta-basta dahil lang sa hindi sumuko. Ang tamang panahon ng pag-alis ay bahagi rin ng matalinong diskarte.

Halimbawa: Paano Kinompute ng Isang Carinderia ang Break-Even at Nakabangon

Ang pinakakongkretong paraan para maunawaan ang pagkalugi ay sa pamamagitan ng tunay na numero. Tingnan natin ang halimbawa ng isang carinderia sa Quezon City. Ayon sa Philippine Statistics Authority (PSA) Census of Philippine Business and Industry 2023, ang accommodation at food service ang isa sa pinakamaraming micro-enterprise sa bansa, kaya karaniwan ang ganitong sitwasyon. Ang may-ari ay tila kumikita araw-araw, pero patuloy na naluluging buwan-buwan. Hindi niya alam ang kaniyang break-even point.

Ito ang aktuwal na pagtutuos. Buwanang fixed cost: upa PHP 18,000, kuryente at tubig PHP 9,000, sahod ng dalawang katulong PHP 18,000, kabuuan PHP 45,000. Ang average na presyo ng isang order ay PHP 80, samantalang ang variable cost (sangkad, LPG, supplies) kada order ay PHP 50. Ang contribution margin kada order ay PHP 30 (PHP 80 minus PHP 50).

Gamit ang break-even formula na itinuturo ng DTI Negosyo Center, ang break-even ay Fixed Cost na hinati sa contribution margin: PHP 45,000 / PHP 30 = 1,500 order kada buwan, o humigit-kumulang 50 order kada araw. Pero 40 order lang araw-araw ang kaniyang naibebenta. Ibig sabihin, kulang siya ng 10 order kada araw, na katumbas ng PHP 9,000 na lugi bawat buwan.

Ito ang ginawa niyang pagbangon sa loob ng tatlong buwan. Una, itinaas ang presyo sa PHP 90, kaya tumaas ang margin sa PHP 40 at bumaba ang break-even sa 1,125 order. Pangalawa, nagdagdag ng pasalubong na rice meal para sa mga delivery rider, dagdag 12 order kada araw. Pangatlo, lumipat sa mas murang supplier ng bigas at gulay, ibinaba ang variable cost sa PHP 46. Sa ikatlong buwan, umabot na sa 58 order kada araw at nagkaroon ng netong tubo na halos PHP 14,000 buwan-buwan. Ang aral: kung hindi mo alam ang iyong break-even, hindi mo malalaman kung nagtitinda ka pala nang lugi.

Paghahambing ng mga Pagpipilian sa Financing Kapag Naghihingalo na ang Cash

Kapag nauubusan na ng pondo ang isang negosyo, ang mali na pagpili ng pagkukunan ng pera ay maaaring lalong magpalubog dito. Ang pinakamapanganib ay ang impormal na “5-6” lending na laganap pa rin sa mga palengke, kung saan ang epektibong interes ay umaabot sa 20 porsiyento kada buwan o mahigit 240 porsiyento kada taon, ayon sa mga ulat ng Bangko Sentral ng Pilipinas (BSP). Mas mahalaga ang lehitimong opsiyon. Narito ang paghahambing ng mga karaniwang pagpipilian para sa micro at small enterprise sa Pilipinas.

Ang tamang hakbang ay sumunod sa pagkakasunod-sunod na ito. Una, bisitahin ang pinakamalapit na Negosyo Center ng DTI para itanong ang government-backed na programa na may mababa o walang interes. Pangalawa, kung mabilisan ang pangangailangan at walang kolateral, piliin ang lehitimong microfinance institution na lisensiyado ng BSP. Pangatlo, iwasan ang pag-utang para pambayad lamang sa lumang utang, dahil ito ang tinatawag na debt spiral.

Tandaan din na ayon sa Asian Development Bank (ADB) 2023, halos 77 porsiyento ng SME sa Pilipinas ang nahihirapang makakuha ng pormal na pautang dahil sa kawalan ng financial records. Kaya bago mangutang, ihanda ang malinis na talaan ng benta at gastos, dahil ito mismo ang magpapababa ng iyong interes at magpapataas ng tsansang ma-aprubahan.

Related Reading

• Diskarteng Negosyo: Estratehiya para sa Maliliit na Negosyante
• 20 Patunay na Diskarte sa Negosyo na Gumagana sa Pilipinas
• Magkano ang Puhunan sa Negosyo? Pag-compute ng Capital
• Negosyong Patok na Maliit na Puhunan: 30 Ideya
• Online Negosyo vs Fisikal na Tindahan: Alin ang Mas Sulit?
• Paano Magsimula ng Negosyo: Gabay para sa Baguhan
• Paano Palaguin ang Negosyo: Timeline mula Startup hanggang Pag-expand
• Pagpaparehistro ng Negosyo: Step-by-Step na DTI at BIR

Mga Sanggunian

• Department of Trade and Industry, MSME Statistics 2022 (datos sa bilang at bahagi ng MSME) – https://www.dti.gov.ph/resources/msme-statistics/
• U.S. Bureau of Labor Statistics, Business Employment Dynamics (datos sa survival rate ng negosyo) – https://www.bls.gov/bdm/
• World Bank, Enterprise Surveys: Philippines (mga hadlang sa maliliit na negosyo) – https://www.enterprisesurveys.org/en/data/exploreeconomies/2015/philippines
• Bangko Sentral ng Pilipinas, Financial Inclusion Survey (access sa pormal na pinansya) – https://www.bsp.gov.ph/SitePages/InclusiveFinance/FinancialInclusionSurvey.aspx
• Asian Development Bank, Asia SME Monitor (puwang sa pondo ng SME) – https://www.adb.org/publications/series/asia-small-and-medium-sized-enterprise-monitor
• Philippine Statistics Authority (datos ng negosyo at ekonomiya) – https://psa.gov.ph/
• Wikipedia, Cash flow (kahulugan ng cash flow) – https://en.wikipedia.org/wiki/Cash_flow

Freelancing para sa mga Pinoy: Kumita Online Gamit ang Iyong Skills

{“@context”:”https://schema.org”,”@type”:”Article”,”headline”:”Bakit Nalulugi ang Negosyo? Mga Dahilan at Paano Maiwasan”,”inLanguage”:”fil”,”author”:{“@type”:”Organization”,”name”:”Editorial”},”publisher”:{“@type”:”Organization”,”name”:”Pinoy Diskarte”},”mainEntityOfPage”:”https://pinoydiskarte.ph/bakit-nalulugi-ang-negosyo/”}